Giới thiệu
Nửa đêm, bạn đau đầu kèm sốt nhẹ. Thay vì gõ Google rồi tự doạ mình với kết quả u não, bạn mở app kiểm tra triệu chứng như Buoy Health. Chatbot hỏi vài câu: “Bạn có sốt không?”, “Bạn có ho không?”. Sau 30 giây, app gợi ý: nhiều khả năng là cảm cúm thường, nghỉ ngơi và uống nước; đến bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài quá 3 ngày.
Đằng sau phần “gợi ý” đó chính là k-NN. App biến bộ triệu chứng của bạn thành một vector số, so với hàng ngàn ca bệnh đã được bác sĩ chẩn đoán, chọn các ca gần nhất và gợi ý bệnh phổ biến trong các ca đó.
Hàng trăm triệu lượt tìm kiếm triệu chứng bệnh trên internet mỗi tháng — riêng WebMD có hơn 95 triệu lượt truy cập/tháng. Nhưng tìm kiếm thông thường trả về kết quả gây hoang mang: một cơn đau đầu có thể là cảm, cũng có thể là u não. Người dùng cần một công cụ đưa ra gợi ý có trọng tâm, không phải danh sách mọi bệnh có thể.
Vấn đề cốt lõi: từ một bộ triệu chứng (tất cả đều rời rạc có/không), chọn ra một vài bệnh khả năng cao nhất và phân loại mức độ khẩn cấp (triage). Phải đủ nhanh để trả lời trong 1–2 giây, đủ chính xác để không bỏ sót cấp cứu, và đủ đơn giản để cập nhật liên tục khi có ca mới.
Năm bước app làm với k-NN
1. Biến triệu chứng thành vector số
Mỗi triệu chứng (sốt, ho, mệt mỏi, đau đầu...) là một chiều. Bệnh nhân trả lời có/không, hệ thống ghi lại 1 hoặc 0. Nếu theo dõi 200 triệu chứng, mỗi người là một vector 200 chiều. Với mức độ nghiêm trọng có thể dùng số liên tục (ví dụ “sốt 38.5°C” thay vì chỉ 0/1).